Thực phẩm giàu kẽm và đồng – Trợ thủ ít ai nhớ cho mô liên kết và vết thương
Trong hành trình hồi phục, người ta thường nhớ đến đạm, vitamin C, collagen hay canxi. Nhưng kẽm và đồng – hai vi khoáng nhỏ bé – lại thường bị bỏ quên, dù chúng đóng vai trò không kém phần quan trọng trong việc sửa chữa mô, liền da, tái tạo gân cơ và giúp vết thương khép lại đúng cách.
Không có kẽm, tế bào sửa chữa... chậm như rùa bò
Kẽm tham gia vào hơn 300 phản ứng enzyme trong cơ thể, trong đó có những phản ứng cần thiết để tạo mô mới, kháng viêm và tái tạo collagen. Ở bệnh nhân có vết thương mạn tính, chậm liền da, đặc biệt là người lớn tuổi hay người bị đái tháo đường, kẽm thường là chất thiếu hụt đầu tiên.
Điều đáng lo là kẽm không có kho dự trữ trong cơ thể. Mỗi ngày đều cần nạp đủ từ thực phẩm. Nếu không, khi cơ thể cần “sửa chữa khẩn cấp” sau chấn thương hay phẫu thuật, lượng kẽm huy động được chẳng khác gì túi đồ nghề chỉ còn cái búa mà thiếu cả đinh.Không có đồng, collagen sinh ra cũng dễ... sụm
Đồng là nguyên tố thiết yếu để enzyme lysyl oxidase hoạt động – đây là enzyme giúp các sợi collagen liên kết chặt chẽ với nhau, từ đó tạo nên mô liên kết vững chắc. Nếu thiếu đồng, mô liên kết trở nên lỏng lẻo, vết thương lâu lành, gân cơ dễ bị mỏi rách tái phát.
Trên thực tế, đồng và kẽm hoạt động theo cơ chế cân bằng. Dùng quá nhiều kẽm trong thời gian dài có thể làm giảm hấp thu đồng, và ngược lại. Vì vậy, bổ sung hai khoáng chất này không thể làm theo kiểu “tốt thì uống nhiều”, mà phải xem chúng như một cặp song hành.
Những ai nên quan tâm nhiều hơn đến kẽm và đồng?
• Người đang hồi phục sau chấn thương cơ xương khớp, phẫu thuật chỉnh hình
• Bệnh nhân tiểu đường có vết loét lâu lành
• Người ăn uống đơn điệu, ăn chay nghiêm ngặt hoặc có vấn đề hấp thu ở ruột
• Người lớn tuổi có dấu hiệu da mỏng, dễ bầm, cơ dễ mỏi và khớp phục hồi chậm
Ăn gì để đủ kẽm và đồng mà không cần uống viên?
• Kẽm có nhiều trong: hải sản có vỏ (hàu, sò), thịt đỏ, hạt bí, mè, trứng gà.
• Đồng có mặt trong: gan động vật, đậu nành, hạt điều, nấm, ca cao, rau lá xanh đậm.
• Đặc biệt, ăn thực phẩm giàu vitamin C (cam, ổi, súp lơ xanh…) sẽ giúp tăng hấp thu kẽm và đồng từ ruột.
Một lưu ý nhỏ: người có bệnh lý tiêu hóa mạn tính hoặc đang dùng thuốc kháng acid dạ dày kéo dài thường có nguy cơ kém hấp thu kẽm và đồng. Khi đó, có thể cần được kiểm tra vi chất và cân nhắc bổ sung có giám sát.
Phục hồi là chuyện của tổng thể, không phải của riêng collagen
Nếu ví cơ thể như một công trình sau thiên tai, thì kẽm là nhóm thợ, đồng là keo dán, collagen là gạch, vitamin C là hồ, còn đạm là xi măng. Một loại vật liệu thiếu thôi cũng khiến công trình tái thiết chậm trễ hoặc dễ hư về sau. Bổ sung vi chất là nghệ thuật cân bằng, không thể chọn theo phong trào.
Khoá học liên quan
Các bài viết liên quan
"Say bye văn hoá gym độc hại": Khi phòng tập không còn là nơi gây áp lực
Cụm từ “Say bye văn hóa gym độc hại” đang trở thành tâm điểm trên các cộng đồng fitness gần đây. Không đơn thuần là một khẩu hiệu truyền thông, đây là lời tuyên bố cho một sự thay đổi mang tính bước ngoặt
5 sai lầm trong tập luyện khiến phụ nữ tuổi 40 dễ tích mỡ bụng và cách khắc phục
Bước sang tuổi 40, cơ thể phụ nữ đối mặt với giai đoạn tiền mãn kinh cùng sự sụt giảm estrogen đáng kể. Sự thay đổi nội tiết tố này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn trực tiếp làm thay đổi cấu trúc phân bố mỡ: mỡ có xu hướng rời xa vùng hông, đùi để tập trung tích tụ tại vùng bụng dưới dạng mỡ nội tạng.
Pickleball và những rủi ro chấn thương tiềm ẩn: Làm sao để tập luyện an toàn?
Pickleball đang trở thành một hiện tượng trong cộng đồng những người yêu vận động tại Việt Nam. Với ưu điểm là luật chơi đơn giản, cường độ vừa phải và phù hợp với nhiều độ tuổi, bộ môn này thu hút từ giới trẻ đến người cao tuổi tham gia rèn luyện sức khỏe. Tuy nhiên, đằng sau sự bùng nổ của môn thể thao tưởng chừng nhẹ nhàng này là sự gia tăng đáng báo động của các ca chấn thương cơ xương khớp và biến cố tim mạch.