Hấp thu dinh dưỡng kém: Lỗi do bao tử, ruột hay lối sống?
Nhiều người ăn uống đủ chất, thậm chí còn dùng thêm thực phẩm chức năng đắt tiền, mà cơ thể vẫn mệt mỏi, gầy yếu, chậm hồi phục sau bệnh. Lúc ấy, lỗi thường không nằm ở thiếu chất… mà nằm ở chỗ cơ thể không hấp thu được chất. Câu hỏi là: đổ lỗi cho bao tử, ruột hay lối sống?
Bao tử - nơi "soạn nhạc" cho dàn giao hưởng tiêu hóa
Dạ dày không chỉ là nơi “nhào nặn” thức ăn. Đó là nơi kích hoạt enzyme, phân hủy protein, làm mềm thực phẩm để ruột non dễ hấp thu. Khi dạ dày thiếu acid (mà người lớn tuổi hay gặp), thức ăn xuống ruột non ở dạng lổn nhổn, không khác gì một bản nhạc lạc nhịp – khiến ruột không kịp làm việc, dinh dưỡng đi qua mà không thẩm thấu được bao nhiêu.
Người có tiền sử viêm dạ dày, dùng thuốc chống viêm kéo dài, hay dùng thuốc ức chế acid quá mức thường có nguy cơ… ăn mà như nhịn.
Ruột – hàng rào hấp thu cần được chăm sóc đúng cách
Ruột non là nơi hấp thu dinh dưỡng chính yếu. Nhưng nếu niêm mạc ruột bị viêm, bị tổn thương do vi khuẩn, thuốc, stress kéo dài, hoặc do hội chứng ruột kích thích, thì các lông ruột – nơi thực hiện chức năng hấp thu – sẽ teo dần.
Hậu quả là, dù ăn uống đầy đủ, vitamin, khoáng chất, đạm, béo đều đi qua ruột mà... không vào được máu. Người bệnh gầy dần, sức đề kháng giảm, tóc rụng, da khô, cơ khó phục hồi sau chấn thương hay tập luyện.
Lỗi ở đâu? Có khi là do… lối sống
Thức khuya, ăn vội, dùng nhiều kháng sinh, lạm dụng thuốc dạ dày, ít vận động – đều là nguyên nhân làm hệ tiêu hóa xuống cấp. Bao tử mệt, ruột cũng theo đó làm biếng.
Thêm vào đó, ăn quá no một lần trong ngày, bỏ bữa sáng, hoặc vừa ăn vừa làm việc khiến hệ thần kinh ruột không kịp điều phối nhu động. Tưởng ăn đủ, nhưng thật ra cơ thể chưa sẵn sàng tiếp nhận.
Cũng đừng quên một nguyên nhân âm thầm khác: căng thẳng tinh thần. Khi lo lắng, cortisol tăng cao làm rối loạn nhu động ruột, giảm tiết enzyme tiêu hóa. Kết quả: ăn không ngon, tiêu không xong, hấp thu chẳng tới nơi.
Vậy phải làm sao để cải thiện hấp thu
1. Ăn chậm, nhai kỹ: Bắt đầu tiêu hóa từ miệng – nơi amylase trong nước bọt đã "giải mã" một phần tinh bột.
2. Bổ sung men vi sinh và thực phẩm lên men tự nhiên: giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tạo môi trường tốt cho hấp thu.
3. Ăn đúng giờ, ăn vừa đủ: Chia nhỏ bữa, đặc biệt với người đang hồi phục sau bệnh, chấn thương.
4. Tập vận động nhẹ sau ăn: Đi bộ chậm 15 phút sau bữa chính giúp ruột co bóp tốt hơn.
5. Quản lý stress: Đừng xem nhẹ vai trò của giấc ngủ, thư giãn tinh thần trong chuyện hấp thu.
Tạm kết
Hấp thu dinh dưỡng kém không hẳn là do bạn ăn ít, cũng không phải do thức ăn thiếu chất. Quan trọng là bao tử có tiết acid đúng lúc, ruột có đủ “lông” để hấp thu, và bạn có sống… đúng cách để tiêu hóa không bị cản trở. Bao tử, ruột hay lối sống – tất cả đều góp phần vào bản giao hưởng gọi là “hồi phục sức khỏe”.
Khoá học liên quan
Các bài viết liên quan
Yoga có phù hợp với người thoái hóa khớp gối?
Khi mắc thoái hóa khớp gối, nhiều người lo ngại rằng việc vận động có thể khiến cơn đau trở nên nặng hơn. Trong số các hình thức tập luyện, yoga được quan tâm nhờ đặc tính nhẹ nhàng, linh hoạt và dễ điều chỉnh theo thể trạng. Vậy người bị thoái hóa khớp gối có nên tập yoga hay không, và cần lưu ý gì để vừa vận động an toàn vừa bảo vệ khớp gối?
Bác sĩ chỉ ra các chấn thương điển hình khi chơi pickleball: Cầu lông và tennis cũng tiềm ẩn nguy cơ tương tự
Pickleball đang trở thành trào lưu thể thao mới, trong khi cầu lông vẫn giữ sức hút bền bỉ và tennis từ lâu đã là lựa chọn quen thuộc của nhiều người Việt. Dù mỗi môn có luật chơi riêng, nhưng về bản chất, đây đều là các môn thể thao dùng vợt, yêu cầu vận động nhanh, đổi hướng liên tục, xoay người, bật nhảy và sử dụng tay, cổ tay cùng chi dưới với cường độ cao.
Vai trò của tư thế đúng
Bạn đau lưng sau khi ngồi làm việc cả ngày, thường cúi đầu khi dùng điện thoại? Đó chính là những biểu hiện liên quan đến tư thế của cơ thể. Một tư thế đúng không chỉ mang lại vẻ ngoài tự tin mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe cơ xương khớp, hệ tuần hoàn, hô hấp và cả tinh thần.